Witaminy K1, K2 i K3 — różnice, źródła i formy MK-4/MK-7

Autor

Wojciech Łysak

Opublikowano

1 marca 2018

Ostatnia zmiana

15 października 2026

Witamina K to nazwa rodziny związków. K1 to filochinon, K2 obejmuje menachinony, m.in. MK-4 i MK-7, a K3 oznacza syntetyczny menadion. Różnią się budową i źródłami. Numer nie jest oceną jakości: K3 nie jest „mocniejszą K2”, a MK-7 nie oznacza siedmiu witamin.

To porównanie pomoże odczytać nazwę składnika na etykiecie i odróżnić ją od ilości w porcji. Przy preparacie łączonym warto także sprawdzić powtarzające się składniki w kilku suplementach.

Witaminy K1, K2 i K3 — czym się różnią?

EFSA opisuje witaminę K występującą w żywności jako filochinon i menachinony. K1 i K2 należą do tej samej rodziny, ale nie są identycznymi związkami. Oznaczenie „witamina K” na froncie opakowania wymaga zatem doprecyzowania w wykazie składników.

Na co jest witamina K1, a na co K2?

W unijnym wykazie oświadczeń zdrowotnych witamina K pomaga w prawidłowym krzepnięciu krwi oraz w utrzymaniu zdrowych kości. Te funkcje odnoszą się do witaminy K, a nie do prostego podziału „K1 tylko na krew, K2 tylko na kości”.

Odpowiednia podaż składnika i zapobieganie chorobie to różne twierdzenia. Z informacji o fizjologicznej roli nie wynika, że suplement K2 leczy osteoporozę, zapobiega miażdżycy, chorobie Alzheimera czy nowotworom. Do takich obietnic nie wystarcza opis mechanizmu lub pojedynczego badania.

Gdy porównujesz produkty, zacznij od pytania o własną dietę i cel uzupełnienia składnika. Później sprawdź formę i porcję, zamiast wybierać wyłącznie na podstawie wyższego numeru na opakowaniu.

K2 MK-4 i MK-7 — co oznaczają te skróty?

MK-4 i MK-7 należą do witaminy K2. Oznaczenia opisują budowę łańcucha bocznego cząsteczki, nie liczbę kapsułek ani zalecaną dzienną ilość. Dlatego zapis „K2” jest mniej szczegółowy niż „K2 w postaci MK-7”.

NIH ODS wymienia MK-4 i MK-7 wśród form stosowanych w suplementach. Opisuje również różnice w czasie utrzymywania się niektórych form we krwi. Taki parametr sam w sobie nie dowodzi, że dany produkt zapewnia lepszy wynik zdrowotny u każdej osoby.

Porównuj jednocześnie trzy informacje: pełną nazwę formy, ilość samej witaminy K w zalecanej porcji oraz pozostałe składniki. Dwie etykiety z napisem „MK-7” mogą nadal przedstawiać różne porcje i różne formuły.

Witamina K3 — czym jest menadion?

Menadion jest syntetycznym związkiem określanym jako K3. NIH ODS wskazuje, że ze względu na obserwowane uszkodzenia komórek wątroby w badaniach laboratoryjnych nie stosuje się go w suplementach diety ani żywności wzbogacanej. Nie wybieraj go jako alternatywy dla K1 lub K2.

Nie oznacza to, że każda forma witaminy K wytworzona przemysłowo jest menadionem. „Syntetyczna” i „K3” nie są synonimami: pełna nazwa chemiczna ma większe znaczenie niż ogólne hasło o pochodzeniu.

Gdzie występują K1 i K2?

NHS wymienia zielone warzywa liściaste i oleje roślinne jako źródła witaminy K. W praktyce warto uwzględniać w jadłospisie np. brokuły i szpinak. Nie ma potrzeby budować całej diety wokół jednego produktu.

W przypadku K2 przykładem jest natto, czyli fermentowana soja, a menachinony występują również w wybranych serach, jajach i mięsie. Rodzaj i ilość zależą od produktu i procesu jego powstawania. Nie każdy produkt fermentowany jest równoważnym źródłem MK-7.

EFSA ustaliła dla dorosłych wystarczające spożycie na poziomie 70 µg filochinonu dziennie. To wartość odniesienia dla żywienia, a nie zalecenie przyjmowania takiej porcji suplementu ani osobna norma 70 µg K2. Nie należy zastępować jej nieuzasadnioną regułą „każdy potrzebuje co najmniej 100 µg K2”.

Witamina K a leki przeciwkrzepliwe

Przy warfarynie lub acenokumarolu nie włączaj samodzielnie suplementu z witaminą K. Cambridge University Hospitals wyjaśnia znaczenie stałej podaży witaminy K podczas leczenia jej antagonistami. Duże zmiany ilości z żywności lub preparatów mogą wpływać na kontrolę leczenia.

Nie oznacza to nakazu usunięcia warzyw z jadłospisu. Przekaż prowadzącemu listę produktów i preparatów, a większe zmiany uzgodnij z nim. Nie odstawiaj przepisanego leku na rzecz suplementu.

Nie wszystkie leki przeciwkrzepliwe działają tak samo. NHS rozróżnia zalecenia żywieniowe przy warfarynie od tych dotyczących m.in. apiksabanu i rywaroksabanu. Pytaj o konkretny lek, nie ogólną kategorię „na rozrzedzenie krwi”.

Najczęstsze pytania o formy witaminy K

Czy witamina K i K2 to to samo?

K2 należy do witaminy K. Nazwa „witamina K” jest szersza; obejmuje też K1. Na opakowaniu sprawdź pełną nazwę w składzie, a następnie ilość w porcji.

Czy K2 jest zawsze lepsza od K1?

Sam numer nie wystarcza do takiej oceny. Porównanie wymaga określenia celu, formy, porcji i sytuacji zdrowotnej. Nie przenoś wyników badania konkretnej formy na wszystkie preparaty z witaminą K.

Czy przy witaminie D3 zawsze trzeba brać K2?

Nie wybieraj preparatu łączonego wyłącznie na podstawie takiej reguły. Sprawdź obydwa składniki, porcję i własne wskazania. Zasady czytania produktów z D zebraliśmy w centrum Wiedzy o witaminie D. Przykład oferty łączonej znajdziesz na stronie Witamina D3 + K2 Cheers; dokładne informacje odczytaj z aktualnej etykiety.

Co oznacza µg na etykiecie?

Mikrogram. 1 mg to 1000 µg, więc tych jednostek nie można odczytywać zamiennie. Porównuj ilość w takiej samej jednostce i w całej zalecanej porcji, nie tylko w pojedynczej kapsułce.

Źródła i podstawa opracowania

• EFSA: Dietary reference values for vitamin K — formy i normy żywienia.
• NIH ODS: Vitamin K — MK-4, MK-7 i menadion.
• Rozporządzenie Komisji (UE) nr 432/2012 — funkcje witaminy K.
• NHS: Vitamin K — żywność i jednostki.
• Cambridge University Hospitals: warfaryna, acenokumarol i stała podaż witaminy K.
• NHS: leki przeciwkrzepliwe — różnice i środki ostrożności.